Bé 5 tuổi đếm đến 100 nhưng vẫn yếu Toán? 5 dấu hiệu con đang “đếm thuộc lòng”

Đếm được đến 100 chưa chắc bé đã hiểu số

“Con nhà mình 5 tuổi đếm được đến 100 rồi.”

Đây thường là một dấu hiệu khiến bố mẹ yên tâm rằng bé đã có nền tảng Toán khá tốt trước khi vào lớp 1.

Nhưng hãy thử đổi câu hỏi.

Đặt 8 chiếc cúc áo trước mặt bé và hỏi:

“Ở đây có tất cả bao nhiêu chiếc?”

Sau đó tách chúng thành hai nhóm 5 và 3 rồi hỏi:

“Nhóm nào nhiều hơn?”

Hoặc lấy 6 chiếc, thêm một chiếc nữa:

“Không đếm lại từ đầu, con đoán bây giờ có bao nhiêu?”

Nếu bé đọc dãy số rất tốt nhưng lại lúng túng với những câu hỏi này, có thể con đang nhớ thứ tự các từ chỉ số nhiều hơn là thực sự hiểu số lượng.

Đây là hai năng lực khác nhau.

Và với một bé chuẩn bị vào lớp 1, hiểu “7 là bao nhiêu” quan trọng hơn rất nhiều so với việc đọc được dãy số thật dài.

“Biết đếm” thực ra gồm những gì?

Khi người lớn nói một đứa trẻ “biết đếm”, chúng ta thường chỉ nhìn vào khả năng đọc:

1, 2, 3, 4, 5...

Nhưng nền tảng về số còn bao gồm nhiều kỹ năng khác.

Ví dụ với số 8, bé dần cần hiểu rằng:

• Ký hiệu 8 đại diện cho một số lượng.
• 8 đồ vật vẫn là 8 dù được xếp thành hàng hay xếp rải rác.
• 8 nhiều hơn 7 và ít hơn 9.
• 8 có thể tách thành 5 và 3.
• Nếu đang có 7 và thêm 1 thì thành 8.
• 8 chấm, 8 quả táo và 8 khối gỗ đều có cùng số lượng.

Đây mới là phần giúp trẻ bước từ đọc số sang hiểu số.

5 dấu hiệu bé có thể đang đếm thuộc lòng

1. Đếm rất xa nhưng đếm đồ vật thường bị lệch

Bé đọc được:

“1, 2, 3, 4, 5, 6...”

nhưng khi đếm đồ vật lại chỉ vào một vật hai lần hoặc bỏ sót vật.

Điều này cho thấy bé đã nhớ chuỗi số nhưng việc ghép mỗi đồ vật với một số đếm chưa ổn định.

Bố mẹ chưa cần tăng phạm vi lên 50 hay 100. Hãy quay về những nhóm nhỏ để bé đếm chính xác trước.

2. Đếm xong nhưng không trả lời được “có tất cả bao nhiêu?”

Đặt 9 khối gỗ trước mặt.

Bé đếm:

“1, 2, 3... 9.”

Sau đó hỏi ngay:

“Vậy có tất cả bao nhiêu khối?”

Nếu bé lại bắt đầu đếm từ 1, con có thể chưa vững ý tưởng rằng số cuối cùng khi đếm chính là số lượng của cả nhóm.

Đây là một bước nhận thức rất quan trọng.

3. Hai nhóm xếp khác nhau khiến bé nghĩ số lượng đã thay đổi

Hãy đặt 6 nút áo thành một hàng sát nhau.

Bên dưới, đặt 6 nút áo khác thành một hàng dài hơn với khoảng cách lớn.

Hỏi:

“Bên nào nhiều hơn?”

Một số trẻ sẽ chọn hàng dài hơn dù cả hai đều có 6.

Đừng vội nói đáp án.

Cho bé ghép từng nút ở hàng trên với từng nút ở hàng dưới hoặc tự đếm lại để kiểm chứng.

4. Bé phải đếm lại từ đầu khi thêm hoặc bớt một

Đặt 5 khối gỗ.

Sau khi bé xác nhận có 5, thêm một khối rồi hỏi:

“Bây giờ có bao nhiêu?”

Nếu lần nào bé cũng phải quay lại “1, 2, 3...” thì mối liên hệ giữa các số liên tiếp vẫn đang được hình thành.

Có thể luyện bằng những câu rất ngắn:

“Sau 5 là số nào?”

“5 thêm 1 thì sao?”

“6 bớt 1 thì còn mấy?”

Không cần viết phép tính.

5. Nhận mặt số tốt nhưng khó ghép số với số lượng

Bé nhìn thẻ 7 và đọc đúng “bảy”.

Nhưng khi được yêu cầu lấy đúng 7 viên sỏi, con lại lấy ngẫu nhiên.

Lúc này bé đã nhận biết ký hiệu số, nhưng chưa liên kết chắc chắn ký hiệu đó với số lượng thực tế.

Đây là lý do các hoạt động ghép:

chữ số ↔ chấm tròn ↔ đồ vật

rất hữu ích ở giai đoạn tiền tiểu học.

Kiểm tra nhanh trong 5 phút: Bé đang đọc số hay hiểu số?

Chuẩn bị khoảng 10 đồ vật nhỏ như khối gỗ, nắp chai hoặc nút áo.

Không cần giấy kiểm tra.

Thử thách 1: Lấy đúng số lượng

Nói:

“Con lấy cho mẹ 6 khối.”

Bé cần tự tạo một nhóm gồm đúng 6 vật.

Thử thách 2: Đếm nhóm đồ vật

Đặt ngẫu nhiên 8 vật.

Hỏi:

“Có tất cả bao nhiêu?”

Quan sát cách bé chỉ và đếm.

Thử thách 3: So sánh

Tạo một nhóm 5 vật và một nhóm 8 vật.

Hỏi:

“Nhóm nào nhiều hơn?”

Sau đó:

“Con biết bằng cách nào?”

Thử thách 4: Thêm một

Cho bé nhìn 7 vật.

Thêm một vật.

Hỏi:

“Bây giờ có bao nhiêu?”

Thử thách 5: Ghép chữ số với lượng

Đặt các thẻ:

3 – 5 – 7.

Yêu cầu bé tạo một nhóm đồ vật tương ứng với từng thẻ.

Nếu bé chưa làm tốt một vài phần, điều đó không có nghĩa con “kém Toán”.

Nó chỉ cho bố mẹ biết kỹ năng nào nên luyện tiếp, thay vì tiếp tục yêu cầu bé học những số lớn hơn.

Thay vì học đếm đến 200, hãy làm 4 dạng bài này

Dạng 1: Đếm và khoanh đáp án

Cho bé một nhóm hình ảnh.

Ví dụ:

🍎 🍎 🍎 🍎 🍎 🍎

Bé đếm rồi chọn số tương ứng.

Mục tiêu:

số lượng → chữ số

Dạng 2: Nhìn số rồi tạo số lượng

Cho bé số:

8

Sau đó yêu cầu bé tô, nối hoặc chọn đúng nhóm có 8 vật.

Mục tiêu:

chữ số → số lượng

Dạng 3: Nhóm nào nhiều hơn?

Đặt hai nhóm hình ảnh cạnh nhau.

Bé xác định:

• nhiều hơn;
• ít hơn;
• bằng nhau.

Có thể bắt đầu bằng chênh lệch rõ ràng như 3 và 8, sau đó chuyển sang 7 và 8.

Dạng 4: Thêm một – bớt một

Ví dụ:

Có 6 quả bóng.

Thêm một quả.

Có bao nhiêu?

Sau khi bé hiểu bằng hình ảnh và đồ vật, việc tiếp cận phép cộng/trừ ở lớp 1 sẽ tự nhiên hơn nhiều so với học thuộc phép tính trước.

Một lỗi bố mẹ rất dễ mắc: tăng số quá nhanh

Bé đếm được đến 20.

Người lớn dạy tiếp đến 50.

Đếm được 50 thì học đến 100.

Sau đó 200.

Nhưng khả năng đọc một chuỗi số dài không nhất thiết phản ánh mức độ hiểu Toán.

Với trẻ chuẩn bị vào lớp 1, bố mẹ có thể dành nhiều thời gian hơn cho một phạm vi số nhỏ nhưng khai thác sâu:

Có bao nhiêu?

Số nào nhiều hơn?

Số nào ít hơn?

Thêm một thì sao?

Bớt một thì sao?

Có những cách nào tạo thành số này?

Một bé hiểu sâu các số nhỏ đang xây nền móng tốt hơn một bé chỉ có thể đọc một dãy số dài.

Worksheet nên dùng như thế nào?

Worksheet có ích nhất khi nó giúp bé thực hành một khái niệm con đã được trải nghiệm bằng vật thật.

Ví dụ:

Bước 1

Cho bé đếm 7 khối gỗ thật.

Bước 2

Cho bé tìm nhóm có 7 hình trên worksheet.

Bước 3

Cho bé nối nhóm đó với chữ số 7.

Bước 4

Thử một bài:

7 thêm 1.

Cách này tạo cầu nối:

vật thật → hình ảnh → chữ số → phép toán

thay vì đưa bé thẳng vào những ký hiệu trừu tượng.

Bố mẹ nên ưu tiên gì trước lớp 1?

Không cần lấy mốc “đếm đến 100” làm thước đo duy nhất.

Một nền tảng số tốt thể hiện ở việc bé ngày càng có thể:

• Đếm đồ vật chính xác.
• Hiểu số cuối cùng biểu thị tổng số lượng.
• Ghép chữ số với số lượng.
• So sánh hai nhóm.
• Nhận biết số liền trước và liền sau.
• Hiểu thêm một và bớt một.
• Tách và gộp những nhóm nhỏ.
• Giải thích đơn giản cách mình tìm ra đáp án.

Nếu những nền tảng này vững, việc học phép cộng, phép trừ và các bài Toán lớp 1 sau đó sẽ có ý nghĩa hơn rất nhiều.

Đừng hỏi “Con đếm được đến bao nhiêu?” nữa

Lần tới, thay vì hỏi:

“Con đếm được đến 100 chưa?”

hãy thử đặt 7 khối gỗ lên bàn và hỏi:

“Con có thể cho mẹ thấy 7 có nghĩa là bao nhiêu không?”

Một câu hỏi nhỏ như vậy có thể cho bố mẹ biết nhiều hơn về nền tảng Toán của con so với việc nghe bé đọc cả dãy số từ 1 đến 100.